Reeks droogte en klei · Oktober 2026

Scheuren door krimpende klei: van onderzoek tot herstel

Zie je scheuren die na een droge periode breder worden? Dan is een goed onderzoek de eerste stap. Pas daarna kies je de juiste herstelling.

Eerst onderzoeken

Buildwise beschrijft een vaste volgorde. Eerst een vooronderzoek: kaarten en de DOV-databank bekijken om te weten welke grond er zit, en oude luchtfoto's om te zien of er vroeger bomen of gebouwen stonden. Daarna een grondonderzoek ter plaatse: meestal minstens drie sonderingen en twee boringen tot 3 m diep (5 m als bomen een rol kunnen spelen), met metingen van het watergehalte om de halve meter en de plasticiteitsindex op funderingsniveau.

Meten in plaats van gissen

• Lintvoegmeting: het niveau van één doorlopende voeg wordt rondom de woning opgemeten. Zo zie je precies waar en hoeveel het huis gezakt is.
• Vloeropmeting: het niveau van de vloeren volgens een raster van bijvoorbeeld 2 × 2 m.
• Scheurmeters: de breedte van de scheuren wordt vastgelegd en opgevolgd.

Herhaal die metingen bijvoorbeeld om de drie maanden. Zo zie je of de beweging stilvalt of doorgaat, en of ze met de seizoenen meegaat.

Welke herstellingen bestaan er?

De oorzaak aanpakken. Een lek in de riolering herstellen, bomen snoeien of een wortelscherm plaatsen (zie ons artikel over bomen). Bij schade door seizoensschommelingen kan een waterdichte strook van minstens 1,5 m breed rondom de woning, met een helling van 2% weg van de gevel, de grond onder de fundering stabieler houden. Die moet dan wel rond het hele huis lopen.

De fundering verdiepen. Blijft de grond bewegen, dan wordt de last doorgegeven naar een diepere, stabiele laag, onder de zone die uitdroogt. Klassieke technieken zijn ondermetselen en onderschoeien (beperkt in diepte), micropalen en jetgrouting.

Soiltek werkt hiervoor met Magnum Push Piers: stalen buizen die we hydraulisch onder de bestaande fundering persen, met het gewicht van de woning als tegendruk, tot op een draagkrachtige laag. Ze reiken tot ver onder de droogtezone van 1,5 tot 3 m, elke paal wordt afzonderlijk beproefd en er komt geen graafkraan aan te pas. In Erquelinnes plaatsten we zo negen palen tot bijna 16 m diep.

Over hars. Expansiehars (onze Deep Lift) vult holtes en verdicht de grond onder een fundering. Buildwise merkt op dat er over injecties in plastische kleigrond nog weinig wetenschappelijke literatuur bestaat. Bij woningen op krimpende klei combineren we hars daarom meestal met perspalen, of gebruiken we hem waar holtes of losse grond de oorzaak zijn.

Wie doet wat?

Bij ernstige schade laat je best een stabiliteitsingenieur of studiebureau de toestand beoordelen. Soiltek is een gespecialiseerde uitvoerder: we brengen in kaart wat we op de werf zien, meten scheuren en niveaus, stellen een techniek voor en voeren het herstel uit, in overleg met je ingenieur. Lees meer over ons verzakkingsonderzoek.

Bronnen: Buildwise (WTCB), Scheurvorming in gebouwen door het krimpen of zwellen van plastische gronden, WTCB-Dossiers 2021/5.10 en WTCB-Contact 2018/3; M. De Vos, Speciale problemen bij het bouwen op tertiaire klei, TI-KVIV-studiedag 2004; BRE Digests 240–242, 298 en 412. Dit artikel vat die bronnen samen in eigen woorden en vervangt geen advies van een ingenieur.